تطبيق استانداردهاي موجود براي مستند سازي سيستم هاي اطلاعاتي در ايران

چكيده
نبودن مستندات[1] دقيق و سازمان‌يافته ممكن است موجب افزايش نرخ خرابي نرم‌افزارها و حتي شكست آنها شود. مستندسازي[2] كامل و صحيح پروژه‌هاي نرم‌افزاري باعث مي‌گردد كه كليه عوامل داخلي و خارجي مؤثر بر نرم‌افزار مورد تحليل و بررسي قرار گيرد و مدير پروژه‌ در حين مراحل توليد نرم‌افزار از سلامت آن اطمينان حاصل كند. همچنين تهيه مستندات جهت ارتباط بين افراد درگير در توليد نرم‌افزار از يك طرف، ارتباط بين كاربران از طرف ديگر و نهايتاً ارتباط بين دو گروه مزبور بسيار مفيد است و نگهداري سيستم را تا زماني طولاني، امكانپذير مي‌سازد. عوامل مؤثر در كيفيت مستندات عبارتند از: تعريف و حفظ استانداردهاي تهيه و توليد، سازماندهي مناسب و نگارش فني خوب. مستندسازي سيستم‌هاي اطلاعاتي علاوه بر آنكه نيازمند نوعي علم و آگاهي در زمينه توليد نرم‌افزار مي‌باشد، نيازمند نوعي هنر در نحوه نگارش و بيان موضوعات است. هدف از اين مقاله توجه به جايگاه مستندسازي در توليد نرم‌افزار و همچنين ارائه روشي مناسب براي مستندسازي سيستم‌هاي اطلاعاتي در ايران مي‌باشد.

معرفی استاندارد Z39.50

چکیده
استاندارد Z39.50، نام یک استاندارد ملی برای بازیابی اطلاعات از سیستم های مختلف کامپیوتری است که در تبادل وبازیافت انواع مختلف اطلاعات نظیر متن ، تصویر و چندرسانه ای ها در یک محیط شبکه ناهمگن به کار برده می شود و به عنوان یک پروتکل شبکه ، کنترل مجموعه ای از قوانین منظم، فرمت ها و روش های استفاده شده بوسیله کامپیوترها و تأثیر متقابل آنها با یکدیگر را بر عهده دارد. این استاندارد به یک رایانه ( سرویس گیرنده ) امکان می دهد به جستجو و بازیابی اطلاعات در رایانه ای دیگر( سرویس دهنده) بپردازد. Z39.50  هم از نقطه نظر فنی و هم به لحاظ استفاده گسترده در نظام های کتابخانه ای از اهمیت برخورداراست. در این مقاله تاریخچه پیدایش این استاندارد ،  چگونگی عملکرد، مراحل فرایند جستجو و کاربردهای کتابخانه ای آن مورد بررسی قرار گرفته است.

شناخت استانداردهاي ساخت و مستند‌‌سازي محصولات نرم‌‌افزاري

گزارش اول

بخش چهارم - معرفي استاندارد مستند‌‌سازي نرم‌‌افزار  در سازمان NASA

1- مقدمه
استاندارد مستندسازي نرم‌‌افزار سازمان NASA براي پشتيباني ازمستندسازي همه توليدات نرم‌‌افزاري آن سازمان طراحي گرديده است. مهمترين هدف اين استاندارد ارائه يك چارچوب و مدل براي ثبت اطلاعات اساسي مورد نياز در طول چرخه ساخت و نگهداري سيستمهاي نرم‌‌افزاري مي‌‌باشد. از نظر مدير پروژه، وقتي اين استاندارد بصورت موفقيت‌‌آميز بكار گرفته شده است كه حداقل نيازهاي مستندسازي بر طبق معيارهاي زير برآورده شده باشد :
• اهداف مستندسازي پروژه پوشش داده شده باشد
• توصيف واضحي از مديريت، مهندسي و پروسه‌‌هاي تضمين و نرم‌‌افزار توليدي ارائه شده باشد
• ثبات فرمت مستندات در كل پروژه حفظ شده باشد
• قابليت دنبال كردن رويه‌‌هاي غير استاندارد به نحوي بيان شده باشد
• قابليت رديابي مابين خروجيهايي كه در هر فاز چرخه حيات توليد مي‌‌شوند از طريق اين استاندارد وجود داشته باشد

شناخت استانداردهاي ساخت و مستند‌‌سازي محصولات نرم‌‌افزاري

گزارش اول
بخش سوم معرفي استاندارد MIL-STD-498

1- مقدمه
MIL-STD-498 به عنوان يك استاندارد ساخت و مستندسازي نرم‌‌افزار (Software Development and Documentation ) در 8 نوامبر 1994 توسط سازمان صنايع دفاع آمريكا (DOD) ارائه گرديد.
اين استاندارد با 4 هدف اصلي توليد گرديد كه عبارتند از :
• الحاق استاندارد DOD-STD-2167 A كه براي ساخت نرم‌‌افزارهاي توكار (Embeded ) در سيستم‌‌هاي دفاعي استفاده مي‌‌شد با DOD-STD-7935 كه براي اتوماسيون سيستم‌‌هاي اطلاعاتي بكار مي‌‌رفت. الحاق دو استاندارد مي‌‌توانست يك استاندارد واحد را براي توليد سيستم‌‌هاي نرم‌‌افزاري ارائه دهد.
• تأكيد بر نقاط قوت در استفاده از اين استانداردها
• افزايش سازگاري با ديگر استانداردهاي DOD
• تهيه يك مبنا براي پياده‌‌سازي استاندارد ISO/IEC 12207
مجموعه DOD-STD-498 شامل يك استاندارد و بيست و دو مورد(دDID (Data Item Descriptionمي‌‌باشد كه هر DID يك جزء از پروسه ساخت را توصيف نموده و اقلام اطلاعاتي لازم آن جزء را ارائه مي‌‌نمايد.

شناخت استانداردهاي ساخت و مستند‌‌سازي محصولات نرم‌‌افزاري

گزارش اول
بخش دوم اصول و تحولات استانداردهاي مهندسي نرم‌‌افزار

استانداردها مستندات توافق شده‌‌اي هستند كه شامل توصيفات فني و ديگر توصيفات دقيق مي‌‌باشند كه بعنوان تعاريف، قوانين، و راهنمايي‌‌ها ارائه مي‌‌گردند بطوريكه محصول توليد شده، پروسه، و يا سرويس مورد نظر، اهداف از پيش تعيين شده را برآورده سازد.

كشورها به صورت مستقل از يكديگر اقدام به تدوين استانداردهاي پروسه‌‌هاي توليد نرم‌‌افزار براي بكارگيري در ساخت نرم‌‌افزار براي دستگاههاي دولتي يا نظامي ‌‌نمودند، و همگام با آنها انجمن‌‌ها و مؤسسات بين‌‌المللي نيز اقدام به تدوين استاندارد در زمينه‌‌هاي مختلف مهندسي نرم‌‌افزار نموده‌‌اند.

استانداردهاي مهندسي نرم‌‌افزار معمولاً كل چرخه حيات يك محصول نرم‌‌افزاري را پوشش مي‌‌دهند كه از توافقات اوليه بين كارفرما و پيمانكار شروع شده و تا بازنشستگي (Retirement) يك محصول ادامه مي‌‌يابد. جدول شماره 1، يك تقسيم‌‌بندي از حوزه استانداردهاي مهندسي نرم‌‌افزار ارائه مي‌‌دهد [Magee 97].

شناخت استانداردهاي ساخت و مستند‌‌سازي محصولات نرم‌‌افزاري

گزارش اول

پيشگفتار

با شناسايي مشكلات موجود كشور در زمينه مستندسازي توليد محصولات نرم‌‌افزاري، طرح ملي استاندارد مستندسازي توسط شوراي پژوهش‌‌هاي علمي كشور تصويب شد. اين گزارش كه نتيجه مطالعه اقدامات انجام شده در ساير كشورها مي‌‌باشد معرف اين مطلب است كه كشورهاي پيشرفته سعي كرده‌‌اند استانداردهايي را براي توليد و مستندسازي محصولات نرم‌‌افزاري مورد نياز دستگاههاي دولتي يا نظامي خود تدوين كنند و بر اعمال آنها توسط پيمانكاران توليد كننده محصولات نرم‌‌افزاري نظارت نمايند.

تسهيل در امور تجاري با فناوري اطلاعات

موضع كاربرد فناوري اطلاعات و ارتباطات در تسهيل امور تجاري مبين فعاليتها، فرايندها و رويه‌هايي است كه از فناوري مزبور براي تسهيل تعاملات تجاري بويژه در زمينه شناسايي و رديابي كالاها و محصولات، مستندسازي جريان تجاري و امنيت آن استفاده مي‌كند. در واقع از اين طريق، امور مربوط ساده‌تر و هماهنگتر خواهد شد و خودكارسازي رويه‌هاي اداري و تجاري به كارآمدي و اثربخشي مجموعه منجر خواهد شد.

تجارت الكترونيك اهميت و رويكردهاي توسعه آن

تقريبا در تمامي الگوهاي تجارت الكترونيك نوين مي‌توان زنجيره‌اي را متصور شد كه از تامين‌كننده اوليه تا مصرف‌كننده نهايي را در بر مي‌گيرد. اين زنجيره توسط چرخه‌اي متشكل از سه عامل اساسي اطلاعات، مواد و پول برقرار مي‌ماند. از منظر اطلاعات مي‌توان برنامه، پاسخگويي، ظرفيتهاي بازار و مشتريان، دانش ساخت و ارائه و از اين قبيل را مورد ملاحظه قرار داد. از منظر مواد نيز مي‌توان به مواد اوليه، سوخت، تجهيزات واسط، محصولات و ابزار پشتيباني اشاره كرد. پول نيز جنبه‌هايي چون سرمايه اوليه، اعتبارات و مبلغ مبادله را شامل مي‌شود. آنچه تجارت الكترونيك را از ديگر روشها متمايز مي‌كند، مداخله و نقش‌آفريني آن در تمامي موارد ياد شده است. بنابراين، مي‌توان شرايطي را متصور شد كه در آن، تجارت الكترونيك منجر به افزايش ارزش، درآمد و سود مي‌شود.
كاهش هزينه‌ها تنها يكي از نقشهاي تجارت الكترونيك در ايجاد ارزش براي مشتريان و ذي‌نفعان ديگر از يك سو و افزايش درآمد و سود براي سازمان از ديگر سو است. تجارت الكترونيك با ايجاد ارزشهاي جديد باعث افزايش درآمد و سود مي‌شود. كاركردهاي عمده تجارت الكترونيك در اين راستا را مي‌توان به‌صورت زير برشمرد:

شركت زيمنس در يك نگاه

خاندان زيمنس حق زيادي بر گردن مردم آلمان و جهان دارند. در راس اين خاندان، ورنر زيمنس كشاورززاده جوان علاقه‌مند به رشته برق است كه با همت والاي خود شركت عظيمي را تاسيس كرد كه امروزه به همين نام شناخته مي‌شود. 160 سال پيش اين اتفاق روي داد و در طي چندين دهه و چندنسل، برادران و پسران و نوه‌هاي ورنر، رهبري شركت را برعهده گرفتند و آن را از ميان طوفانهاي دو جنگ جهاني و رقابت با شركتهاي بزرگ سرفراز بيرون آوردند. ورنر زيمنس، خود يك شخصيت علمي و صنعتي بود كه اصول ديناموالكتريك را كشف كرد و بنيان مهندسي برق را تحكيم بخشيد و اكنون شركت زيمنس نيز در اين مسير به‌عنوان سرآمدترين شركت جهاني در صحنه حضور دارد. فروش شركت در سال 2006، از مرز 100 ميليارد دلار فراتر رفت و دامنه فعاليت آن به بيش از 190 كشور گسترش يافت. كلاوس كلاينفيلد مديرعامل كنوني شركت براي حفظ ميراث 160 ساله شركت و پاسداري از شان صدها اختراع و امتياز انحصاري آن، رو به آينده دارد و براساس برنامه افق 2020، تصويري از آينده ترسيم كرده است كه در آن شركت بتواند ارزش پايدار خلق كند.

كاركنان توانمند و سازمانهاي امروز

چكيده : در اين مقاله با رويكردي كاربردي به مفهوم توانمندسازي كاركنان، به بررسي عوامل موثر بر توانمندسازي آنها پرداخته شده است. توانمندسازي كاركنان يكي از ابزارهاي موثر براي افزايش بهره وري كاركنان و استفاده بهينه از ظرفيتها و تواناييهاي فردي و گروهي آنها در راستاي اهداف سازماني است. سازمانها امروزه تحت تاثير عواملي از قبيل افزايش رقابت جهاني، دگرگونيهاي ناگهاني، نياز به كيفيت و خدمات پس از فروش، وجود منابع محدود و... زير فشارهاي زيادي قرار دارند. پس از سالها تجربه، دنيا به اين نتيجه رسيده است كه اگر سازماني بخواهد در امور كاري و اقتصاد خود پيشتاز باشد و در عرصه رقابت عقب نماند، بايد از نيروي انساني متخصص، خلاق و باانگيزه بالا برخوردار باشد. منابع انساني اساس ثروت واقعي يك سازمان را تشكيل مي دهد. در ادامه به اهميت و ضرورت توانمندسازي كاركنان در سازمانها و ويژگيهاي سازمانها و كاركنان توانمند اشاره و دستاوردهاي حاصل از اجراي توانمندسازي در سازمانها و موانع موجود جهت اجراي توانمندسازي آورده شده است. درنهايت به بررسي چند نمونه از فنون و ابزار خلق توانمندي در سازمان پرداخته شده است.

تفكر فراقالبي؛ تبديل آينده به فرصت

چكيده:گلن هايمسترا بنيانگذار و صاحب پايگاه اينترنتي future.com است. يك آينده‎شناس در سطح بين‎المللي، كه براي دو دهه به ارائه مشاوره به سازمانها و موسسات دولتي و غير دولتي پرداخته است. او در سال 2006 كتابي با عنوان «تبديل آينده به فرصت» توسط انتشارات جان وايلي (John Wiley) منتشر كرد. قبل از آن نيز در خلق اثري تحت عنوان «رهبري استراتژيك: دست‌يابي به آينده مطلوب» همكاري داشت.
مقاله حاضر منتخبي از سخنراني گلن هايمسترا است كه در كنفرانس NADCA CEO 2006 در قالب دو بخش ارائه شده است. در حالي‎كه بخش اول مروري بر تمايلات شكل دهنده آينده دارد، بعضي از مدلهاي برنامه‎ريزي كه مي‎تواند در برآورد فرصتها و چالشهاي آينده مؤثر باشد، در بخش دوم مطرح شده است.

روشهاي هزينه يابي کيفيت

چكيده : اهميت مباحث کيفيت امروزه بر کسي پوشيده نيست. به‌همين خاطر است که تمام موسسات موفق اقدامات کيفي را سر لوحه فعاليتهاي خود در سرتاسر سازمان (از تامين کنندگان تا مشتريان )قرار داده اند.بر کسي پوشيده نيست که انجام اين فعاليتها در جهت بهبود کيفيت اگر چه براي موسسات منافع بسياري دارد، ولي براي بنگاههاي تجاري هزينه هايي را هم سبب مي شود. در اين مقاله سير تحولات مدلهاي هزينه يابي کيفيت را از شروع تا کنون مورد بررسي قرار داده ايم.
در همين راستا ابتدا مدل‌هاي نخستين هزينه يابي کيفيت که امروزه با نام مدل‌هاي سنتي شناخته مي‌شوند، ارائه شده است. سپس به بيان مدل‌هاي جديد تر پرداخته ايم وضمن ارائه مقايسه‌هايي که بين اين روشها صورت گرفته است، اقدام به ارائه يک مدل جديد کرده ايم که بر اساس روشBenchmarking يا بهبود تطبيقي ارائه شده است. سپس نتيجه به دست آمده از اين رويکرد را با نتايج ديگر روشهاي پيشين سنجيده و به بيان مزايا و معايب روش ارائه شده پرداخته ونتايج استفاده از اين رويکرد را بيان کرده‌ايم.